Aksaray’da karpuz üreticilerinin yaşadığı ekonomik kriz, tarımsal planlama eksikliğini bir kez daha gündeme getirdi. Hasat sezonunda bekledikleri fiyatı bulamayan çiftçiler, ürünlerini tarlada bırakmak zorunda kaldı. Toplama maliyetini bile karşılamayan karpuzlar tarlada çürürken, pazarda tüketiciler 15-20 TL’ye karpuz almak zorunda kaldı.

Tarlada kalan tonlarca karpuz, üreticilerin emeğini boşa çıkarırken, tarımsal üretimdeki koordinasyon eksikliği hem çiftçiye hem de tüketiciye zarar veriyor. Bu durum, hem ürünlerin boşa gitmesine hem de fiyatların dengesiz bir şekilde artmasına neden oluyor.

Planlama Eksikliği ve Sonuçları

Aksaraylı çiftçiler, ürünlerin para etmemesi nedeniyle önümüzdeki yıl karpuz ekmekten vazgeçebileceklerini ifade ediyor. Bu durum, arzın azalmasına ve gelecek yıllarda karpuz fiyatlarının daha da yükselmesine yol açabilir. Bu kısır döngü, tarım sektöründe planlama eksikliğinin net bir göstergesi olarak karşımıza çıkıyor.

Uzmanlara göre, Türkiye’deki tarımsal sorunların temelinde, hangi ürünün ne kadar ve nerede ekileceğine dair bir planlamanın olmaması yatıyor. Çiftçi, piyasa koşullarını öngöremediği için zarar ediyor; bu da üretimden uzaklaşmalarına neden oluyor.

Çözüm: Planlı Tarım Modeli

Türkiye’nin tarımsal üretimini sürdürülebilir hale getirmek için planlı tarım modeli şart. Uzmanlar, bu modelin temel unsurlarını şöyle sıralıyor:

• Üretim Alanlarının Belirlenmesi: Hangi ürünün hangi bölgede yetiştirileceği bilimsel verilere dayanarak planlanmalı.
• Ekim Miktarlarının Kontrolü: Ürün fazlasını önlemek ve fiyat istikrarını sağlamak için ne kadar üretileceği belirlenmeli.
• Ziraat Mühendislerinin Köylerde Görevlendirilmesi: Köylerde görevlendirilecek ziraat mühendisleri, çiftçilere rehberlik ederek hem daha verimli üretim yapılmasını sağlar hem de doğru ürün seçimini destekler.
• Depolama ve Lojistik Destek: Ürünlerin çürümemesi için depolama altyapısı geliştirilmeli, çiftçilere lojistik destek sağlanmalı.

Çiftçiler Tepkili, Tüketici Mağdur

Aksaraylı çiftçiler, "Tarlada kalan ürünün çürümesine göz yummak zorunda kalıyoruz. Para etmeyen bir ürünü neden toplayalım?" diyerek tepkilerini dile getiriyor. Öte yandan, tüketiciler de pazarda yüksek fiyatlar ödemek zorunda kalmaktan şikayetçi.

Bir çiftçi, durumu şu sözlerle özetliyor:

"Bizim en büyük sorunumuz, ne üreteceğimizi ve kime satacağımızı bilememek. Devlet destek verse, planlama yapılsa, bu kadar ürün boşa gitmezdi. Ürettiğimiz ürünün maliyetini bile çıkaramıyoruz."

Ziraat Mühendisleri Şehirlerde, Köyler Desteksiz

Bir diğer önemli sorun ise ziraat mühendislerinin köylerde etkin bir şekilde görev yapamaması. Daha önce köylerde görevlendirilen ziraat mühendisleri, çiftçiye rehberlik etmesi için sahada bulunuyordu. Ancak bu proje hayata geçirilemediği için mühendisler şehirlerde ofislerine çekildi. Bu da tarımsal üretimde bilgi eksikliğine ve verim kaybına neden oldu.

Tarımsal Geleceğimiz İçin Adım Atılmalı

Aksaray’daki bu tablo, Türkiye’nin tarımsal geleceği için ciddi bir uyarı niteliği taşıyor. Planlı tarım politikalarının hayata geçirilmemesi durumunda, hem üreticiler hem de tüketiciler bu dengesizliğin bedelini ödemeye devam edecek.

Türkiye, sahip olduğu tarımsal potansiyeli doğru planlama ve destek politikalarıyla en üst seviyeye çıkarabilir. Bunun için devletin, çiftçilerin sesine kulak vermesi ve planlı bir tarım modeli oluşturması gerekiyor. Ancak o zaman tarlada çürüyen ürünlerin ve pazarda uçuk fiyatların önüne geçilebilir.